Artroza stawu biodrowego (coxarthrosis) to przewlekła choroba zwyrodnieniowa stawów, która prowadzi do deformacji kości. W przypadku koksartrozy wszystkie elementy stawu biorą udział w procesie patologicznym: chrząstka stawowa, struktury kostne przylegające do chrząstki, błona maziowa, więzadła, torebka i mięśnie przylegające do stawu. W przypadku wystąpienia choroby dochodzi do zniszczenia chrząstki stawowej, pojawienia się mikropęknięć kości i osteofitów (narośli kości) oraz zapalenia aparatu mięśniowo-więzadłowego stawu biodrowego.
Co piąta osoba na świecie skarży się na problemy ze stawami. Może to być ból lub ograniczenie ruchu w stawach, albo kombinacja tych objawów. Co druga wizyta ambulatoryjna skierowana jest do pacjentów ze schorzeniami narządu ruchu, przy czym 66% przypadków to osoby poniżej 65. roku życia. Według najnowszego badania epidemiologicznego częstość występowania artrozy stawów kolanowych i biodrowych wśród populacji osób dorosłych wynosi 13%.
Czynniki ryzyka rozwoju koksartrozy:
- Genetyczne predyspozycje. Częstą przyczyną koksartrozy stawów biodrowych jest wrodzona lub nabyta mutacja genu prokolagenu typu II.
- Podeszły wiek. Prawdopodobną przyczyną występowania artrozy w starszym wieku jest rozbieżność pomiędzy szkodliwym wpływem środowiska zewnętrznego na chrząstkę stawową a jej zdolnością do regeneracji.
- Podłoga. Kobiety częściej niż mężczyźni cierpią na chorobę zwyrodnieniową stawów. Wynika to ze specyfiki wpływu żeńskich hormonów płciowych, estrogenów, na metabolizm kości i minerałów. Jednakże wpływ płci jest niejednoznaczny – według niektórych autorów, w przeciwieństwie do uszkodzeń innych stawów, w przypadku koksartrozy nie ma różnic między płciami: u mężczyzn artroza stawu biodrowego występuje równie często, jak u kobiet.
- Nadmierna masa ciała. Udowodniono związek pomiędzy nadmierną masą ciała a występowaniem artrozy. Nadmiar tkanki tłuszczowej zwiększa szkodliwe obciążenie chrząstki. Ponadto tkanka tłuszczowa wytwarza enzymy prozapalne, które uszkadzają tkankę chrzęstną.
- Wady rozwojowe kości i stawów. Według badań 80% koksartrozy pojawiającej się bez wyraźnej przyczyny wiąże się z wcześniej nierozpoznanymi wadami rozwojowymi stawu biodrowego – dysplazją i podwichnięciem.
- Ciężka praca fizyczna. Nadmierne obciążenie stawów biodrowych podczas niektórych rodzajów pracy fizycznej może prowadzić do uszkodzenia stawów i powstania artrozy. Zagrożeni są pracownicy rolni, kopacze i osoby wykonujące podobne zawody.
- Kontuzje. Ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów wzrasta po urazie stawu biodrowego. Co więcej, proces ten może dotyczyć jednego uszkodzonego stawu lub obu.
- Sport zawodowy. Sporty zawodowe mogą powodować występowanie choroby zwyrodnieniowej stawów zarówno z powodu nadmiernego obciążenia stawów, jak i kontuzji. Do potencjalnie niebezpiecznych sportów zalicza się podnoszenie ciężarów, skoki w lekkoatletyce i spadochroniarstwo.
- Choroby kości i stawów - reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, infekcje stawów, martwica jałowa, dnawe zapalenie stawów itp.
- Patologie endokrynologiczne - niedoczynność tarczycy, niedoczynność przytarczyc, akromegalia (dysfunkcja przedniego płata przysadki mózgowej), cukrzyca, otyłość.
Jeśli zauważysz podobne objawy, skonsultuj się z lekarzem. Nie należy samoleczyć się – jest to niebezpieczne dla zdrowia!
Objawy artrozy stawów biodrowych
Do głównych objawów choroby zwyrodnieniowej stawów zalicza się: ból, ograniczenie ruchomości i trzeszczenie w stawach, ich deformację, skrócenie czynnościowe kończyny dolnej oraz okresowe obrzęki okolicy stawowej.
Ból o różnym natężeniu. Ból stawu jest początkowo niewielki i pojawia się przez krótki czas. Pojawiają się lub nasilają podczas chodzenia lub wykonywania innej aktywności fizycznej, takiej jak kucanie, schylanie się i podnoszenie ciężkich przedmiotów. W miarę postępu choroby ból nasila się i nawet długi odpoczynek nie przynosi ulgi. Ponadto ból pojawia się przy długotrwałym bezruchu i unieruchomieniu stawu w jednej pozycji.
Pacjenci skarżą się na tzw. „początkowe” bóle stawów biodrowych po spaniu, prowadzeniu samochodu i innym długotrwałym bezruchu. Ból „początkowy” w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów trwa nie dłużej niż 30 minut. Ból nasila się w przypadku hipotermii lub w stresującej sytuacji. Mogą być zlokalizowane w okolicy pośladka lub pachwiny, wzdłuż przedniej lub bocznej części uda. Kiedy ból rozprzestrzenia się wzdłuż nerwów splotu lędźwiowego, może zostać przeniesiony na części uda oddalone od środka ciała lub na kolano. Czasami ból promieniuje do kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego i kości ogonowej.
Ograniczenie ruchomości stawów. Ruchy w stawie biodrowym przy chorobie zwyrodnieniowej stawów są ograniczone z powodu bólu. W tym przypadku najczęściej zaburzone są rotacja (skręty zarówno do wewnątrz, jak i na zewnątrz) oraz przywodzenie kończyny dolnej (ruch w kierunku środka ciała), ale odwodzenie (ruch od środkowej osi ciała), a także zgięcie i wyprost mogą być również ograniczone. Niemożność wykonywania biernych ruchów w stawie z powodu silnego bólu powoduje kompensacyjne zniekształcenie miednicy. Chód pacjenta zmienia się, pośladki wystają do tyłu, a ciało pochyla się do przodu podczas przenoszenia ciężaru na uszkodzoną stronę. W przypadku obustronnych uszkodzeń u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów rozwija się „kaczy chód”.
W przypadku koksartrozy występuje okresowo obrzęk w okolicy stawu, które mogą być niewidoczne ze względu na warstwę mięśniową i tłuszczową. Również charakterystyczne dla choroby trzeszczenie w stawach podczas ruchu, ich stopniowa deformacja i funkcjonalne skracanie kończyny dolnej.
Często choroba dotyka jednego stawu, następnie proces rozprzestrzenia się na inne. Ale czasami artroza wpływa na kilka stawów jednocześnie i pojawia się poliosteoartroza. Poliosteoartroza jest typowa dla osób starszych lub z dziedziczną predyspozycją i chorobami współistniejącymi - chorobami kości, stawów i zaburzeniami endokrynologicznymi.
Patogeneza artrozy stawów biodrowych
W patogenezie artrozy stawów biodrowych ważną rolę odgrywają zarówno uszkodzenia mechaniczne (urazy i mikrourazy na skutek zwiększonego obciążenia fizycznego stawu), jak i czynniki genetyczne, hormonalne i metaboliczne. Często nie można ustalić, jaki czynnik miał wpływ na rozwój choroby u konkretnego pacjenta, ale często choroba rozwija się po uszkodzeniu tkanek w wyniku urazu mechanicznego.
Uszkodzenie tkanek stymuluje podział komórek chrząstki (chondrocytów) i zwiększa produkcję cytokin prozapalnych, które normalnie występują w chrząstce jedynie w małych ilościach. Cytokiny wyzwalają proces zapalny, np. pod wpływem prozapalnej cytokiny IL-1 uwalniane są enzymy niszczące chrząstkę stawową. Również pod wpływem cytokin wzrasta produkcja enzymu COX-2 i innych substancji działających toksycznie na chrząstkę.
Dużą rolę w rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów odgrywa również zapalenie błony maziowej - choroby zapalne błony maziowej stawów lub więzadeł z gromadzeniem się płynu w jamie.
Spadek elastyczności i wytrzymałości chrząstki stawowej, związany z zaburzeniami metabolicznymi, prowadzi do zmniejszenia jej odporności na obciążenia mechaniczne. W przypadku koksartrozy wszystkie elementy stawów biorą udział w procesie patologicznym, w tym kość podchrzęstna. Ponieważ duże stawy kończyn dolnych utrzymują ciężar ciała, podlegają one znacznym naprężeniom mechanicznym, co powoduje powstawanie mikropęknięć w płytce podchrzęstnej i chrząstce. W wyniku mikrozłamań kość podchrzęstna ulega zagęszczeniu, co prowadzi do marginalnego wzrostu tkanki kostnej – osteofitów. A to z kolei stymuluje dalszą degradację chrząstki stawowej.
W niektórych przypadkach artroza stawu biodrowego jest dziedziczona. Dziedziczna artroza prawdopodobnie ma dziedziczenie wielogenowe - spowodowane działaniem wielu genów, z których każdy ma słabe działanie. Niektóre choroby spowodowane są mutacjami w genach kodujących makrocząsteczki chrząstki stawowej, co powoduje jej rozrywanie. Może to również dotyczyć genów odpowiedzialnych za podział chondrocytów. Ponadto dziedziczone są zaburzenia metaboliczne, takie jak artropatia pirofosforanowa, choroba, w której kryształy pirofosforanu wapnia gromadzą się w chrząstce stawowej i płynie stawowym.
Klasyfikacja i etapy rozwoju artrozy stawów biodrowych
W zależności od przyczyn choroby, koksartroza dzieli się na dwie główne postacie: pierwotną (idiopatyczną) i wtórną (powstającą na tle lub z powodu innych chorób).
Pierwotna koksartroza:
- Zlokalizowane (dotyczy tylko stawów biodrowych):
- jednostronny;
- dwustronny.
- Uogólnione (poliosteoartroza) z uszkodzeniem co najmniej trzech grup stawów (na przykład bioder, kolan i małych stawów dłoni lub stóp).
Wtórna artroza:
- Stany pourazowe:
- ostry - w wyniku ostrego urazu;
- przewlekłe – na skutek uprawiania niektórych sportów lub na skutek działalności zawodowej.
- Choroby metaboliczne (ochronoza, hemochromatoza, choroba Wilsona, choroba Gauchera).
- Wrodzone patologie i wady rozwojowe (wrodzona dysplazja stawu biodrowego, choroba Perthesa, wypadanie nasady kości udowej, zespół nadmiernej ruchomości, skrócenie kończyny dolnej, skolioza, dysplazja kości).
- Patologie endokrynologiczne (akromegalia, niedoczynność tarczycy, cukrzyca, nadczynność przytarczyc, otyłość).
- Złogi soli wapnia (artropatia pirofosforanowa, wapniowe zapalenie ścięgien).
- Choroby kości i stawów (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Pageta, martwica jałowa, infekcje).
Według objawów klinicznych wyróżnia się następujące formy koksartrozy:
- Bezobjawowy.
- Manifest, objawiający się wyraźnymi objawami klinicznymi:
- szybko postępujący, w którym objawy pojawiają się w ciągu pierwszych czterech lat od wystąpienia choroby;
- powoli postępująca – istotne klinicznie objawy pojawiają się po pięciu latach choroby.
Na podstawie zdjęcia rentgenowskiego można wyróżnić dwa rodzaje artrozy stawów biodrowych:
- przerostowy - z oznakami zwiększonej odpowiedzi naprawczej (zmiany zostają zastąpione nową tkanką, na przykład pojawiają się osteofity);
- zanikowy (zmniejszenie objętości tkanki).
Stadia choroby można określić radiologicznie i klinicznie. Do określenia stopnia zaawansowania radiologicznego artrozy stawu biodrowego najczęściej wykorzystuje się klasyfikację Kellgrena i Lawrence’a (1957).
Etapy choroby zwyrodnieniowej stawów według klasyfikacji radiologicznej
| Scena | Znaki |
|---|---|
| 0 | Na zdjęciach rentgenowskich nie widać oznak artrozy |
| 1 | szpara stawowa nie ulega zmianie, widoczne są pojedyncze osteofity brzeżne |
| 2 | szpara stawowa nie ulega zmianie, widoczne są znaczne osteofity brzeżne |
| 3 | wysokość szpary stawowej jest umiarkowanie zmniejszona, widoczne są znaczne osteofity brzeżne |
| 4 | wysokość szpary stawowej ulega znacznemu zmniejszeniu, uwidocznione są znaczne osteofity brzeżne i osteoskleroza podchrzęstna (zagęszczenie tkanki kostnej pod dolną powierzchnią chrząstki z naruszeniem struktury chrząstki) |
Do określenia stadium klinicznego choroby stosuje się klasyfikację (1961), w której wykorzystuje się zarówno objawy kliniczne, jak i kryteria obrazowania.
Kliniczne stadia artrozy
| Scena | Znaki |
|---|---|
| 0 | szpara stawowa jest niewyraźnie i nierównomiernie zwężona, krawędzie szpar stawowych lekko zaostrzone (początkowe osteofity), występuje niewielkie ograniczenie ruchów |
| 1 | szpara stawowa jest znacznie zwężona (o 50-60%), znaczne osteofity, osteoskleroza podchrzęstna i torbielowate przejaśnienia w nasadach kości; W klinice dominuje ograniczona ruchomość w stawach, szorstkie trzeszczenie podczas ruchów oraz niewielki lub umiarkowany zanik mięśni. |
| 2 | deformacja, sztywność stawu; szpara stawowa jest zwężona o ponad 60-70% normalnych lub całkowicie nieobecna, widoczne są rozległe osteofity, torbiele podchrzęstne, „myszy” stawowe - kość, chrząstka lub mieszane formacje patologiczne zlokalizowane w jamie stawowej |
Powikłania artrozy stawów biodrowych
W przypadku koksartrozy wszystkie powikłania są związane właśnie ze zmianami patologicznymi w stawach.
Przebieg choroby zwyrodnieniowej stawów może być powikłany miejscowymi procesami zapalnymi:
- zapalenie kaletki - zapalenie kaletki maziowej w okolicy stawu;
- zapalenie pochewki ścięgnistej - zapalenie wewnętrznej wyściółki pochewki ścięgna mięśniowego;
- zespół tunelowy - ucisk nerwu z powodu tworzenia się dużych osteofitów lub deformacji stawów.
Wraz z postępem choroby zwyrodnieniowej stawów i jej przejściem do II i III stopnia klinicznego, ból ogranicza ruchomość stawu, a z czasem dochodzi do zesztywnienia stawu (fuzja włóknista, kostna lub chrzęstna), któremu towarzyszy jego całkowity unieruchomienie.
Może to prowadzić do znacznych deformacji stawów złamania lub aseptyczna martwica kości. W przypadku koksartrozy najniebezpieczniejszym powikłaniem jest aseptyczna martwica głowy kości udowej.
W przypadku ciężkiej choroby zwyrodnieniowej stawów może wystąpić podwichnięcia i zwichnięcia stawu, a także penetracja głowy kości udowej do jamy miednicy. Zwichnięcia i podwichnięcia stawu biodrowego powodują ból (najpierw ostry, potem tępy i bolesny), nasilający się podczas chodzenia i innej aktywności fizycznej, a także deformację stawu, kulawiznę, a czasami skrócenie dotkniętej kończyny.
Pomimo braku ogólnoustrojowych objawów samej artrozy, we współczesnej praktyce klinicznej coraz więcej uwagi poświęca się chorobom z nią związanym. Są to stany patologiczne, które istnieją lub powstają na tle aktualnej choroby. Ze względu na reakcje zapalne występujące w przebiegu artrozy wzrasta tworzenie się blaszek miażdżycowych na wewnętrznych ścianach naczyń krwionośnych, co zwiększa ryzyko choroby układu krążenia. Do tego prowadzi zmniejszona aktywność fizyczna spowodowana bólem i ograniczoną ruchomością stawów otyłość, depresja i niska jakość życia. Długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych może powodować m.in wpływa na górny odcinek przewodu pokarmowego, i także wzrasta ryzyko patologii sercowo-naczyniowych i chorób nerek.
Diagnostyka artroza stawów biodrowych
Rozpoznanie koksartrozy stawia się na podstawie objawów klinicznych i badania rentgenowskiego. Nie ma charakterystycznych objawów laboratoryjnych pozwalających zdiagnozować artrozę.
Wśród objawów klinicznych Najważniejszą rzeczą w diagnozowaniu artrozy stawu biodrowego jest ból i jego charakter. Ból spowodowany artrozą stawu biodrowego pojawia się i narasta stopniowo przez kilka lat (czasami kilka miesięcy w postaci szybko postępującej). Ból pojawia się lub nasila podczas ćwiczeń lub stania. Jeśli pacjent zaczyna odczuwać ból w spoczynku, oznacza to, że doszło do zapalenia (zapalenia błony maziowej). Sztywność obserwuje się do 30 minut rano i przy długotrwałym bezruchu.
Stopniowo narasta ograniczenie ruchomości stawów, dotyczy to zarówno ruchów czynnych, jak i biernych. W miarę rozwoju choroby dochodzi do deformacji stawów i może nastąpić funkcjonalne skrócenie długości kończyn.
Podczas badania fizykalnego Dochodzi do ograniczenia ruchomości stawów, ich deformacji, skrócenia kończyn, bólu przy palpacji stawu i krętarza większego kości udowej oraz zaniku mięśni.
Metody laboratoryjne nie są wymagane w diagnostyce artrozy stawów biodrowych. Można je jednak stosować do diagnostyki różnicowej koksartrozy z zapaleniem stawów (reumatoidalnym i przewlekłym), ponieważ w przypadku artrozy nie występują zmiany zapalne w ogólnym badaniu krwi i czynniku reumatoidalnym, a poziom kwasu moczowego nie jest podwyższony. Dodatkowo badania laboratoryjne służą identyfikacji przeciwwskazań do leczenia farmakologicznego.
Metody instrumentalne do diagnostyki artrozy stawów biodrowych:
- Radiografia - Jest to główna metoda diagnozowania artrozy stawów biodrowych. W badaniu RTG widoczne są zmiany charakterystyczne dla choroby zwyrodnieniowej stawów: zwężenie szpary stawowej, osteofity, nadżerki i owrzodzenia powierzchni chrząstki, torbiele podchrzęstne oraz osteoskleroza. Badanie rentgenowskie jest klasyczną metodą diagnozowania choroby zwyrodnieniowej stawów, a objawy rentgenowskie stanowią podstawę klasyfikacji choroby zwyrodnieniowej. Jednak obecnie coraz częściej stosuje się inne metody wizualizacji stawu, takie jak USG i rezonans magnetyczny.
- Badanie USG (USG) - Zaletą ultradźwięków jest brak narażenia organizmu na promieniowanie.
- Rezonans magnetyczny (MRI) - w porównaniu z innymi metodami pozwala wyraźniej zwizualizować uszkodzenia stawów.
- Artroskopia — pozwala na identyfikację uszkodzeń chrząstki stawowej: od stref chondromalacji (zmiękczenia chrząstki stawowej) o średnicy mniejszej niż 10 mm po głębokie pęknięcia sięgające aż do kości podchrzęstnej i powstawanie głębokich owrzodzeń. Można również uwidocznić powierzchniowe i pośrednie pęknięcia oraz erozje powierzchniowe.
Wykrycie koksartrozy zwykle nie jest szczególnie trudne, jednak oceniając konkretną sytuację kliniczną, należy pamiętać o możliwym wtórnym pochodzeniu artrozy stawów biodrowych (jako powikłanie innych chorób, na przykład zaburzeń endokrynologicznych).
Leczenie artrozy stawów biodrowych
Leczenie artrozy stawów biodrowych może być zachowawcze (lekowe lub nielekowe) lub chirurgiczne. Leczenie zachowawcze stosuje się w 1-2 stadiach choroby, leczenie chirurgiczne w 3 stadiach. Leczenie chirurgiczne można zalecić także w 2 stadium choroby w przypadku utrzymującego się bólu i braku odpowiedzi na leczenie zachowawcze.
Cele terapii zachowawczej:
- poprawić jakość życia - zmniejszyć ból i zwiększyć ruchomość stawów;
- zatrzymać lub spowolnić postęp choroby.
Leczenie niefarmakologiczne obejmuje:
- odciążenie stawu biodrowego (zmniejszenie masy ciała, utworzenie dodatkowego podparcia i przeniesienie części ciężaru ciała na laskę lub kule);
- fizjoterapia;
- fizjoterapeutyczne metody leczenia.
Leczenie koksartrozy rozpoczyna się od metod nielekowych, a fizjoterapia odgrywa ważną rolę. Jeśli ból jest silny, pacjent powinien skorzystać z podpórki. Jeżeli choroba ma ciężki przebieg i istnieją przeciwwskazania do endoprotezoplastyki, podpórkę należy stosować do końca życia.
Farmakoterapia choroby zwyrodnieniowej stawów obejmuje leki łagodzące objawy choroby. Są to leki przeciwbólowe, a także leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). NLPZ dzielą się na nieselektywne i selektywne.
Leki przeciwbólowe i NLPZ na artrozę stawu biodrowego stosuje się krótkoterminowo w celu łagodzenia bólu i stanu zapalnego. Obecnie nie ma udowodnionej przewagi jednego niesteroidowego leku przeciwzapalnego nad drugim, dlatego wybór konkretnego leku zależy od wywoływanych przez niego skutków ubocznych oraz konkretnej sytuacji klinicznej.
Należy pamiętać, że NLPZ mają szereg skutków ubocznych. Przyjmowanie wpływa na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co może skutkować pojawieniem się wrzodów i krwawień. Wiele NLPZ ma toksyczny wpływ na wątrobę i nerki. Ponadto NLPZ zakłócają agregację płytek krwi, w wyniku czego pacjent ma upośledzone tworzenie się skrzeplin i skłonność do krwawień. Długotrwałe przyjmowanie NLPZ hamuje procesy krwiotwórcze i może powodować niedokrwistość aplastyczną i agranulocytozę. Przyjmowanie selektywnych NLPZ powoduje znacznie mniej powikłań.
Maści i żele stosowane miejscowo powodują mniej skutków ubocznych niż leki doustne. W leczeniu artrozy stosuje się leki o działaniu rozgrzewającym i łagodzącym ból. Mogą zawierać terpentynę, mentol, estry kwasu nikotynowego, salicylany i jad pszczeli. Stosowanie NLPZ również daje dobry efekt.
W przypadku braku efektu stosowania leku przeciwbólowego i NLPZ lub w przypadku braku możliwości dobrania optymalnej dawki leku, można na krótki czas przepisać leki przeciwbólowe o działaniu ośrodkowym.
W przypadku wystąpienia stanu zapalnego stosuje się kortykosteroidy podawane dostawowo. Kortykosteroidy stosuje się nie częściej niż 2-3 razy w roku, gdyż częstsze ich stosowanie może prowadzić do zwyrodnienia chrząstki.
Do wolno działających leków, które łagodzą objawy choroby, zaliczają się chondroprotektory, niezmydlające się związki z awokado lub soi oraz kwas hialuronowy. Leki te znajdują się w zaleceniach Europejskiej Ligi Przeciw Reumatyzmowi w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych. Leki łagodzą ból i poprawiają ruchomość stawów.
Wymiana stawu biodrowego stosowany w ciężkich przypadkach III stopnia, gdy nie można wyeliminować bólu, a ruchomość stawów jest znacznie ograniczona. Wymiana stawu biodrowego prowadzi do zmniejszenia dolegliwości bólowych, poprawy stanu funkcjonalnego stawu i jakości życia pacjenta. Efekt utrzymuje się 10-15 lat, po czym może zaistnieć konieczność ponownego zabiegu. Podczas operacji staw biodrowy zastępowany jest sztuczną imitacją wykonaną z ceramiki, metalu (najczęściej stosuje się protezy tytanowe) lub polimeru.
Prognoza. Zapobieganie
Rokowanie w przypadku artrozy stawów biodrowych w odniesieniu do życia pacjenta jest korzystne, jednak choroba często prowadzi do niepełnosprawności. Według Światowej Organizacji Zdrowia 80% starszych pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów ma upośledzoną mobilność, a 25% nie jest w stanie wykonywać codziennych czynności. W związku z tym ważna jest pierwotna profilaktyka artrozy stawu biodrowego.
Środki zapobiegawcze:
- Zmniejsz masę ciała. Konieczne jest dostosowanie diety w celu zmniejszenia masy ciała i obciążenia stawów. Dodatkowo zmniejszenie objętości tkanki tłuszczowej zmniejsza ilość uwalnianych przez nią mediatorów stanu zapalnego.
- Unikaj ciężkiej pracy fizycznej i przeciążenia sportowego. Przeciążenia fizyczne są często przyczyną artrozy stawów biodrowych, natomiast umiarkowana aktywność fizyczna wręcz przeciwnie, poprawia stan chrząstki stawowej, utrzymuje jej prawidłową ruchomość i zmniejsza obciążenie pozostałych stawów.
- Wyeliminuj chorobę podstawową. Jeśli u pacjenta występują choroby mogące prowadzić do wtórnej choroby zwyrodnieniowej stawów (endokrynologiczne, reumatyczne i inne), konieczne jest leczenie choroby podstawowej. Normalizacja poziomu hormonów i osiągnięcie stabilnej remisji chorób reumatycznych jest zarówno pierwotną profilaktyką choroby zwyrodnieniowej stawów, jak i pozwala na spowolnienie jej rozwoju.
- Prowadź zdrowy tryb życia. Zbilansowana dieta, zawierająca wystarczającą ilość białka roślinnego i zwierzęcego, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz ograniczenie węglowodanów prostych, a także umiarkowana aktywność fizyczna, pozwalają uniknąć wystąpienia choroby zwyrodnieniowej stawów nawet w przypadku występowania czynników ryzyka.
Obecnie w neonatologii i pediatrii profilaktyka chorób stawów biodrowych jest obowiązkowa. Terminowo skorygowana wrodzona dysplazja stawu biodrowego znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów w wieku dorosłym.